Internal Training · Docker & Kubernetes · Day 2 of 2

Kubernetes& Rancherพื้นฐาน

Day 2 of 2 — พื้นฐาน K8s, การใช้ Rancher และ kubectl เท่าที่ใช้จริง

CLUSTER
NODE📦📦📦📦
NODE📦📦📦📦
NODE📦📦📦📦

ทวน Day 1 สั้นๆ

Container = แอป + ของที่มันต้องใช้ แพ็กรวมไว้ในกล่องเดียว
docker ps -a ดูสถานะ · docker logs ดูว่ามันบ่นอะไร
อ่าน exit code เป็น: 0 ปกติ · 1 แอปพัง · 137 OOM
Compose = ไฟล์เดียวที่บอกว่าระบบมี service อะไร ต่อกันยังไง
เมื่อวาน
🐳
คุมกล่องทีละใบ

container 1 ตัว · เครื่องเดียว

วันนี้
SERVER
SERVER
SERVER
➡️วันนี้: แล้วถ้าระบบมี container เป็นร้อยตัว กระจายอยู่หลายเครื่อง — จะดูแลยังไง

Agenda — Day 2

01Kubernetes คืออะไร— แก้ปัญหาอะไรที่ Docker เดี่ยวๆ แก้ไม่ได้
02Object พื้นฐาน— Pod, Deployment, Service, Namespace
03Rancher UI— เครื่องมือหลักที่ทีมใช้ทุกวัน ส่วนที่ใช้จริงที่สุด
04kubectl พื้นฐาน— 6 คำสั่งที่ใช้จริง
05Use case ที่เจอบ่อย— และเมื่อไหร่ควร escalate
🏥ภาคบ่ายมีเกม "ล่ารหัสลับ" — เปิดในเบราว์เซอร์ ทำคนเดียว 12 นาที ไม่ต้องต่อ VPN
PART 01

Kubernetesคืออะไร

และทำไมถึงต้องมี ในเมื่อมี Docker แล้ว

01

ปัญหาที่ Docker เดี่ยวๆ แก้ไม่ได้

😰 ถ้ามีแค่ Docker
🎯 Kubernetes ทำให้
container ตายตอนตีสาม → ต้องมีคนไป restart เอง
container ตาย → สร้างใหม่เองอัตโนมัติ
คนใช้เยอะขึ้น → ต้องเพิ่มเครื่องเอง
สั่งเพิ่ม/ลดจำนวนได้ในคำสั่งเดียว
เครื่อง server พังทั้งเครื่อง → ทุกอย่างล่ม
เครื่องนึงพัง → ย้ายไปรันเครื่องอื่นให้
deploy ใหม่ = ต้องดับของเก่าก่อน
deploy ใหม่แบบไม่ต้องดับระบบ
💡Docker = คนคุมกล่องทีละใบ · Kubernetes = ผู้จัดการคลังสินค้า ที่คุมกล่องเป็นร้อยใบให้เอง

Kubernetes คืออะไร

📘Kubernetes (เรียกสั้นๆ ว่า K8s) คือระบบที่คอยรันและดูแล container จำนวนมากให้อัตโนมัติ — กระจายอยู่ได้หลายเครื่อง โดยเราไม่ต้องไปนั่งสั่งทีละตัว
ที่มาสั้นๆ
BorgGoogle ต่อยอดจากระบบภายในของตัวเอง
2014เปิดเป็น open source
CNCFมูลนิธิที่ดูแล · มาตรฐานที่แทบทุกที่ใช้
Kubernetes= K8s

ชื่อย่อ K8s มาจาก K + ตัวอักษรตรงกลาง 8 ตัว + s

มันทำอะไรให้
  • เลือกว่า container ไหนไปรันเครื่องไหน
  • ตายแล้วสร้างขึ้นมาใหม่ให้เอง
  • เพิ่ม/ลดจำนวนได้ตามโหลด
  • อัปเดตเวอร์ชันใหม่โดยระบบไม่ดับ
  • ทำให้แต่ละส่วนเรียกหากันเจอ
🚫สิ่งที่ K8s ไม่ใช่: ไม่ได้ build image ให้ · ไม่ใช่ระบบ CI/CD · ไม่ได้แก้บั๊กในแอปให้ — หน้าที่มันคือ "ดูแลให้ container รันตามที่สั่งไว้" เท่านั้น

Container Orchestration คืออะไร

Orchestration คือการสั่งการ container จำนวนมากให้ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยไม่ต้องมีคนคอยดูทีละตัว · มาจากคำว่า orchestra — K8s ทำหน้าที่เหมือนวาทยกร ที่คุมนักดนตรีทั้งวง

🗺️
Schedulingตัดสินใจว่า container ตัวไหนควรไปรันบนเครื่องไหน
🩹
Self-healingตรวจว่าตัวไหนตายหรือไม่ตอบสนอง แล้วสร้างใหม่ให้
📈
Scalingเพิ่ม/ลดจำนวนตามโหลดหรือตามที่สั่ง
🎼
K8sวาทยกร
🧭
Service discoveryทำให้แต่ละส่วนเรียกหากันเจอ แม้ที่อยู่จะเปลี่ยนตลอด
🔄
Rolling updateเปลี่ยนเวอร์ชันทีละตัว ระบบไม่ต้องดับ

ⓘ สองคำนี้จะโผล่ซ้ำตลอดวัน

💡ในตลาดมีหลายเจ้า (Kubernetes, Docker Swarm, Nomad, ECS) แต่ K8s เป็นที่นิยมที่สุด · Rancher ไม่ใช่คู่แข่งของ K8s แต่เป็นหน้าจอที่ช่วยให้จัดการ K8s ได้ง่ายขึ้นอีกที
⭐ ภาพที่จะอ้างถึงทั้งวัน

K8s ในภาษาคน: ร้านกาแฟหนึ่งเชน ☕

คำศัพท์ทั้งวันนี้ ถ้าเทียบกับร้านกาแฟจะเข้าใจง่ายขึ้นเยอะ — เดี๋ยวจะอ้างถึงภาพนี้ตลอด

📦Pod

พนักงานชงกาแฟ 1 คน — คนที่ลงมือทำงานจริง

👔Deployment

หัวหน้าร้าน — กำหนดว่าต้องมีพนักงานกี่คน ใครลาออกก็หาคนใหม่มาแทนทันที

🧾Service

เคาน์เตอร์รับออเดอร์ — ลูกค้าสั่งที่เดิมเสมอ ไม่ต้องรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง

🚪Ingress

พนักงานต้อนรับหน้าร้าน — ชี้ว่าลูกค้าคนไหนควรไปเคาน์เตอร์ไหน

🏪Node

สาขา — สถานที่ที่พนักงานไปยืนทำงาน

🏢Cluster

ทั้งเชนรวมกัน

🗂️Namespace

โซนในร้าน เช่น โซนกาแฟ โซนเบเกอรี่ — ของคนละโซนไม่ปนกัน

📺Rancher

จอ CCTV + รีโมตของผู้จัดการ — นั่งดูทุกสาขาได้จากที่เดียว

☕ลูกค้าไม่เคยรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง และไม่จำเป็นต้องรู้ด้วย — นี่คือเหตุผลที่ pod ตายแล้วระบบยังใช้ได้
⭐ แนวคิดที่สำคัญที่สุดของวันนี้

หัวใจของ K8s: Desired State

Desired · เราบอกว่า"อยากได้ 3 ตัว"

เราบอกว่า "อยากได้ 3 ตัว"

K8s
คอยเช็ค
ตลอดเวลา

K8s คอยเช็คตลอดเวลา

Actual · สถานะจริง 3/32/33/3
📦pod
📦pod
📦ตัวใหม่
📦pod

ตายไป 1 💥→ สร้างใหม่ให้เอง ✓

☕เหมือนสั่งหัวหน้าร้านว่า "กะนี้ขอพนักงาน 3 คน" — ใครลาป่วย หัวหน้าร้านหาคนมาแทนเองโดยไม่ต้องถามเรา

บอกผลลัพธ์ ไม่ได้สั่งเป็นขั้นตอน

เราไม่ได้สั่งว่า
ทำ กขค✕ ไม่ใช่แบบนี้
เราบอกแค่ว่า

🎯 ผลลัพธ์ที่อยากได้คืออะไร

K8s จะพยายามทำให้ สถานะจริง = สถานะที่เราต้องการ ตลอดเวลา

เหมือนตั้งแอร์ไว้ 25 องศา ไม่ได้สั่งว่า "เป่าแรง 3 นาทีแล้วหยุด" — แอร์จัดการเอง

⚠️เพราะแบบนี้ ลบ pod ทิ้งมันจะเกิดใหม่เอง — ไม่ใช่เรื่องผิดปกติ และเป็นเหตุผลว่าทำไม "restart pod" ถึงปลอดภัยกว่าที่คิด

โครงสร้างแบบง่ายที่สุด

🏢 CLUSTER
🧠 Control Plane
🖥️ NODE 1
📦pod📦pod
🖥️ NODE 2
📦pod📦pod
🖥️ NODE 3
📦pod
🏢 Clusterระบบทั้งก้อน = กลุ่มเครื่องที่ทำงานร่วมกัน · ลูกค้าแต่ละรายอาจมีคนละ cluster
🖥️ Nodeเครื่อง server 1 เครื่องใน cluster · pod จะไปรันอยู่บน node
📦 Podหน่วยเล็กที่สุดที่รันแอป · ข้างในมี container 1 ตัว (ส่วนใหญ่)
🧠 Control Plane= สมองของ cluster คอยสั่งว่า pod ไหนไปอยู่ node ไหน — เราไม่ต้องยุ่งโดยตรง แต่ถ้ามันมีปัญหา ทั้ง cluster จะรวน
🧭ลูกค้าแต่ละรายอาจอยู่คนละ cluster — เดี๋ยวใน Rancher จะต้องเลือกให้ถูก
PART 02

Object พื้นฐาน

รู้จัก 5 ตัวนี้ก็คุยกับ dev รู้เรื่องแล้ว

02
📦 Pod

Pod — หน่วยที่เล็กที่สุด

POD🐳 container
POD · ตัวใหม่🐳 container
my-api-7d4b8c9f5-x2k9pmy-api-7d4b8c9f5-?????
IP ของตัวเองIP ใหม่ · ชื่อใหม่
01Pod คือที่อยู่ของ container — ปกติ 1 pod = 1 container
02Pod มี IP ของตัวเอง แต่ เปลี่ยนทุกครั้งที่เกิดใหม่
03Pod เป็นของชั่วคราว — ตายแล้วไม่ฟื้น ระบบจะสร้างตัวใหม่ขึ้นมาแทน (ชื่อจะเปลี่ยน)
☕เทียบร้านกาแฟ: pod = พนักงานชงกาแฟ 1 คน · ลาออกแล้วร้านจ้างคนใหม่มาแทน ไม่ใช่คนเดิมกลับมา ชื่อจึงเปลี่ยน
my-apideployment-7d4b8c9f5hash-x2k9pid← ชื่อลงท้ายสุ่ม = ปกติ
💡ถ้าลูกค้าบอก "ชื่อ pod เปลี่ยนไปแล้ว" — ไม่ใช่ปัญหา แปลว่ามันถูกสร้างใหม่ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
👔 Deployment · ⭐

Deployment — คนคุม Pod

Deploymentpod แบบนี้ × 3 · image tag เดิมpod แบบนี้ × 3 · image tag ใหม่
ใน Rancher = Workload
📦tag เดิม
📦tag ใหม่
📦tag เดิม
📦สร้างใหม่
📦tag ใหม่
📦tag เดิม
📦tag ใหม่
✓ ทีละตัว · ระบบไม่ดับ
  • บอกว่า "อยากได้ pod แบบนี้ จำนวน 3 ตัว จาก image tag นี้"
  • Pod ตาย → Deployment สร้างใหม่ให้อัตโนมัติ
  • เปลี่ยน image tag → ทยอยเปลี่ยน pod ทีละตัว (rolling update) ระบบไม่ดับ
  • ใน Rancher จะเห็นเป็น Workload — และนี่คือระดับที่เรามักจะไป restart หรือ scale
  • ☕ เทียบร้านกาแฟ: Deployment = หัวหน้าร้านที่สั่งไว้ว่า "กะนี้ต้องมีพนักงาน 3 คนเสมอ"
✅เวลาจะ restart ให้ทำที่ระดับ Deployment/Workload ไม่ใช่ไล่ลบ pod ทีละตัว
🧾 Service

Service — ที่อยู่ถาวรของแอป

Pod IP เปลี่ยนตลอด → ถ้าเรียก pod ตรงๆ จะพังทันทีที่ pod เกิดใหม่

Service = ชื่อ/IP ที่ไม่เปลี่ยน แล้วกระจาย traffic ไปยัง pod ที่ยังไหว

🙋 ลูกค้าหรือแอปอื่น
✕ pod เกิดใหม่ → เรียกไม่เจอ
Serviceชื่อ/IP
ไม่เปลี่ยน
📦pod
📦pod
📦IP ใหม่
📦pod
☕เทียบร้านกาแฟ: Service = เคาน์เตอร์รับออเดอร์ · ลูกค้าสั่งที่เดิมทุกครั้ง ไม่ต้องรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง
อ่านผ่านๆ ก็พอ ไม่ต้องจำ

Service มี 3 ประเภท · ใช้ตอนไหน

CLUSTER
📦 ⇄ 📦
ClusterIPค่าเริ่มต้น

เรียกกันภายใน cluster เท่านั้น (ค่าเริ่มต้น)

🌍 →
🖥️ :port
NodePort

เปิดพอร์ตบนตัว node ให้เข้าจากข้างนอกได้

🌍 → ☁️LB →
🖥️🖥️
LoadBalancer

ผูกกับ LB ของ cloud — มี IP สาธารณะ

💡"pod ปกติดี แต่ลูกค้าเข้าไม่ได้" → มักเป็นปัญหาที่ Service หรือ Ingress ไม่ใช่ที่ pod
🚪 Ingress → Service → Pod · ⭐ ใช้ไล่เคสได้จริงที่สุด

เส้นทางของ request จากลูกค้า

🌍 ลูกค้า
🚪 Ingressดู URL/domain
🧾 Serviceกระจาย traffic
📦 Podแอปจริง

เข้าไม่ได้ตรงจุดไหน
→ อาการที่เห็น

404

ชื่อโดเมนเข้าไม่ได้ / cert หมดอายุ

502 / 503

หา pod ปลายทางไม่เจอ

500 / timeout

แอปเองมีปัญหา

☕เทียบร้านกาแฟ: ลูกค้าเดินเข้าร้าน → พนักงานต้อนรับชี้ทาง (Ingress) → ต่อคิวที่เคาน์เตอร์ (Service) → พนักงานชงให้ (Pod) · ติดตรงไหน ลูกค้าก็ไม่ได้กาแฟ

Namespace, ConfigMap & Secret

🗂️Namespace

โซนแบ่งของใน cluster เช่น prod, staging · ต้องเลือกให้ถูกก่อนหาอะไรเสมอ

prod
📦📦📦
staging
📦📦

☕ = โซนกาแฟ / โซนเบเกอรี่

⚙️ ConfigMap

ค่า config ที่ไม่ลับ เช่น URL, feature flag
☕ = สูตรกาแฟที่ติดไว้หลังเคาน์เตอร์

🔐 Secret

ค่าที่เป็นความลับ เช่น password, token
☕ = รหัสตู้เซฟหลังร้าน

📦pod
🚫Secret ไม่ได้เข้ารหัสจริง — มันแค่ถูกเข้ารหัสแบบ base64 ซึ่งถอดได้ทันที · ห้าม screenshot หรือแปะค่าใน ticket / แชท เด็ดขาด
⚠️หาอะไรไม่เจอใน Rancher ให้เช็คก่อนเลยว่า อยู่ผิด namespace หรือผิด cluster หรือเปล่า

Pod Status ที่เจอบ่อย — ตัวที่ปกติ

STATUSแปลว่า
Running 1/1ปกติ container พร้อมใช้งาน
Running 0/1 กับดัก!รันอยู่ แต่ ยังไม่พร้อมรับ traffic — readiness ยังไม่ผ่าน
ContainerCreatingกำลังสร้าง — ถ้าค้างเกิน 2-3 นาที = ผิดปกติ
Completedjob ที่รันเสร็จแล้ว — ไม่ใช่ error
Terminatingกำลังปิดตัว — ถ้าค้างนาน อาจติด finalizer
⚠️Running 0/1 คือกับดัก — เห็นคำว่า Running แต่ลูกค้าใช้ไม่ได้จริง ให้ดูตัวเลข READY เสมอ
⭐ ไล่ทีละแถว · ดูคอลัมน์ขวาให้ดี

Pod Status ที่เจอบ่อย — ตัวที่มีปัญหา

STATUSสาเหตุไปดูต่อที่
CrashLoopBackOffแอปพังตอนเริ่ม แล้ววน restartlogs (previous)
ImagePullBackOffดึง image ไม่ได้ — tag ผิด/ไม่มีสิทธิ์Events
Pendingไม่มี node ว่างพอ / รอ volumeEvents
OOMKilledใช้ RAM เกิน limitmemory limit
Errorcontainer จบด้วย exit code ไม่ใช่ 0logs
Evictedโดนไล่ออกจาก node เพราะ node ทรัพยากรหมดnode status
💡สังเกตคอลัมน์ RESTARTS ด้วย — เลขสูงและเพิ่มเรื่อยๆ = มีปัญหาแม้สถานะจะเป็น Running
⭐ ใช้ต่อในคลินิกภาคบ่าย

การ์ดอาการ 6 แบบ 🩺

จำ 6 ใบนี้ได้ = ไล่เคสได้เกือบทุกเคสที่จะเจอ · บ่ายนี้จะได้ใช้จริงในคลินิก

💚

สบายดี ทำงานปกติ

Running 1/1

→ ไม่ต้องทำอะไร

😴

มาทำงานแล้ว แต่ยังไม่พร้อมรับลูกค้า

Running 0/1

→ ดู Events + readiness

🔁

เข้างานแล้วเป็นลมทุกรอบ

CrashLoopBackOff

→ ดู Logs (Previous)

📦

ยังไม่ได้ตัวคนมาเลย หยิบของผิดกล่อง

ImagePullBackOff

→ ดู Events

🪑

ไม่มีที่ให้ยืนทำงาน

Pending

→ ดู Events + ทรัพยากร node

🍔

กินเกินโควตา เลยโดนเชิญออก

OOMKilled

→ ดู RESTARTS + memory limit

💡กฎเดียวที่ต้องจำ: ยังไม่ได้เริ่มทำงาน → ดู Events · เริ่มทำงานแล้วล้ม → ดู Logs

กฎเดียวที่ต้องจำ

ดูว่า container เคยเริ่มรันหรือยัง — แล้วจะรู้ทันทีว่าต้องไปดูที่ไหน

▶ container เริ่มรัน

ยังไม่ได้เริ่มทำงาน

ImagePullBackOffPending
→ ดู Events

เสียงจาก K8s — พยายามทำอะไร ติดตรงไหน

เริ่มทำงานแล้วล้ม

CrashLoopBackOffError
→ ดู Logs

เสียงจากตัวแอป

🗣️พูดพร้อมกันทั้งห้อง 1 รอบ: ยังไม่เริ่มทำงาน → Events · เริ่มแล้วล้ม → Logs
PART 03

Rancher UI

เครื่องมือหลักที่เราจะใช้จริงทุกวัน

03
📺 Rancher

Rancher คืออะไร

  • หน้าจอเว็บสำหรับจัดการ Kubernetes — ทำแทน kubectl ได้เกือบทั้งหมด
  • ☕ เทียบร้านกาแฟ: Rancher = จอ CCTV + รีโมตของผู้จัดการ นั่งดูได้ทุกสาขาจากที่เดียว
  • ดูได้หลาย cluster จากที่เดียว
  • มีระบบสิทธิ์ — เห็นเฉพาะ project/namespace ที่ได้รับสิทธิ์
📺Rancher
CCTV + รีโมต
🏢cluster
🏢cluster
🏢cluster
🔒
✅ข้อดี · ไม่ต้องจำคำสั่ง เห็นภาพรวมง่าย มี log/exec ในตัว
⚠️ข้อควรระวัง · กดปุ่มผิดมีผลจริงกับ production ทันที ไม่มี undo
⭐ ก่อนกดอะไรทุกครั้ง

3 อย่างที่ต้องเลือกให้ถูกก่อนทุกครั้ง

1Clusterลูกค้ารายไหน / environment ไหน (เมนูบนซ้าย)
›
2Project / Namespaceทีมหรือระบบย่อยไหน
›
3Workloadservice ที่เป็นปัญหาชื่ออะไร
🚨เช็ค cluster ให้ชัวร์ก่อนกดทุกครั้ง — เคสอุบัติเหตุที่เจอบ่อยที่สุดคือเผลอไป restart ของ production ทั้งที่ตั้งใจจะแตะ staging
💡ตั้งชื่อ cluster ให้แยก prod/staging ชัดเจน และอ่านชื่อบนหัวจอทุกครั้งก่อนลงมือ

ดู Workload และ Pod ใน Rancher

Cluster: prod-th›Namespace: payment›Workloads
NAMETYPEREADYSTATE · AGE
payment-apiDeployment3/312d👆
payment-workerDeployment0/2CrashLoopBackOff
redisStatefulSet1/130d

Workloads → เห็นทุก service ในหน้าเดียว พร้อมสถานะสี

? ในจอนี้ ตัวไหนมีปัญหา

ตัวเลข 3/3 = พร้อมใช้ 3 จาก 3 ตัวที่ต้องการ · 0/2 = ไม่มีตัวไหนพร้อมเลย

คลิกชื่อ workload → เห็นรายชื่อ pod ข้างใน

📦📦📦
⭐ ใช้บ่อยที่สุด

ดู Log ผ่าน Rancher

1เข้า Workload → คลิก pod ที่มีปัญหา
2เมนู ⋮ → View Logs
3เปิด Previous ถ้า pod เพิ่ง restart ไป — log ของรอบที่พังอยู่ตรงนั้น
4เปิด Timestamps เพื่อเทียบกับเวลาที่ลูกค้าแจ้ง
5กด Download เก็บไฟล์ log ไว้แนบ ticket
payment-worker-6f8d…-k2p9CrashLoopBackOff⋮ View Logs
LOGSPreviousTimestamps⤓ Download
รอบใหม่ · ยังไม่ทันพ่น error
error แรกสุด
↑ ผลพวง
💡อ่าน log จากล่างขึ้นบน — หา error แรกสุดที่เกิดขึ้น ไม่ใช่บรรทัดสุดท้าย เพราะ error หลังๆ มักเป็นผลพวง
⭐ จุดที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด

Events — จุดที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด

Log

🗣️ เสียงจากตัวแอป

Events

🧭 บอกว่า K8s พยายามทำอะไรและติดตรงไหน

ดูได้ที่หน้า pod→EventsหรือCluster→Events
ข้อความที่เจอบ่อยแปลว่า
Failed to pull imagetag ผิด หรือไม่มีสิทธิ์เข้า registry
Insufficient cpu / memorynode ทรัพยากรไม่พอ pod เลยขึ้นไม่ได้
Liveness probe failedแอปไม่ตอบ health check → โดน restart
FailedMountต่อ volume ไม่ได้
✅Pod ไม่ยอมขึ้น (Pending / ImagePullBackOff) → ดู Events ก่อน log เสมอ เพราะแอปยังไม่ได้เริ่มรัน จึงยังไม่มี log

Exec, Restart และ Scale ใน Rancher

อยากทำอะไรทำยังไง
เข้าไปข้างใน podPod→⋮→Execute Shell
รีสตาร์ททั้ง serviceWorkload→⋮→Redeploy(rolling ทีละตัว ระบบไม่ดับ)
เพิ่ม/ลดจำนวน podWorkload→Scale +/−📦📦📦
ดู config/envWorkload→tabConfiguration
ย้อนกลับเวอร์ชันเดิมWorkload→⋮→Rollback🔐 ต้องได้รับอนุมัติก่อน
⚠️Redeploy ปลอดภัยกว่าลบ pod ทีละตัว — แต่ทั้งคู่ทำให้ log ของรอบเดิมหายไป เก็บ log ก่อนเสมอ
🔎 LAB · 12 นาที · ทำคนเดียว

ล่ารหัสลับใน Kubernetes

พอแล้วกับการฟัง ลองหาเองบ้าง

????
🔎 Lab · 12 นาที · ทำคนเดียว

ล่ารหัสลับใน Kubernetes

lab/k8s-clinic-simulator.htmlดับเบิลคลิกเปิดในเบราว์เซอร์ได้เลย ไม่ต้องต่อ VPN · กดสำรวจได้เต็มที่ ไม่มีอะไรพัง

ข้างในมี workload 5 ตัว ซ่อนรหัสลับไว้ 4 คำ คนละที่กัน

Workloadใบ้รหัส
bean-grinderดึง image ไม่ได้ — ชื่อ image ที่ดึงไม่สำเร็จมีรหัสอยู่????
steam-wandตายแล้วเกิดใหม่ตลอด · รหัสอยู่ใน log รอบที่มันตาย????
menu-screenดูเหมือนปกติ แต่ใช้ไม่ได้ · รหัสอยู่ใน "เงื่อนไขที่ไม่เคยผ่าน"????
cash-registerปกติดี 100% แต่รหัสก็ซ่อนอยู่ในนั้น????
🎁โบนัส: ice-maker ไม่มีรหัส แต่มีตัวเลขน่าสงสัย 1 ช่อง — ช่องไหน แปลว่าอะไร
🩺กดปุ่ม วินิจฉัย ในแต่ละตัวเพื่อเก็บคะแนน (เต็ม 15) — ใครได้เต็มบ้าง เดี๋ยวมาดูกัน
🔑 เฉลย 1 / 4

bean-grinder: ดึง image ไม่ได้

bean-grinder
ImagePullBackOff

ใบ้: ชื่อ image ที่ดึงไม่สำเร็จมีรหัสอยู่

? รหัสอยู่ใน Logs หรือ Events
(ว่างเปล่า — container ยังไม่เคยเริ่มทำงาน)
Failed to pull image "nginx:secret-code-EVENTS"
EVENTSไม่มี log ให้ดูเลย เพราะยังไม่เริ่มรัน → ต้องดู Events
🔑 เฉลย 2 / 4

steam-wand: ตายแล้วเกิดใหม่ตลอด

steam-wand
CrashLoopBackOff

ใบ้: รหัสอยู่ใน log รอบที่มันตาย

? log รอบไหนกันแน่

จุดที่คนติดบ่อย: ลืมกดปุ่ม Previous

LOGS · steam-wand · รอบปัจจุบันPrevious
ไม่มีรหัส · ยังไม่ทันพ่น error
LOGS · steam-wand · รอบที่พังPrevious
PREVIOUS หรือ --previous
PREVIOUSlog รอบปัจจุบันไม่มี ต้องกดปุ่ม Previous
🔑 เฉลย 3 / 4

menu-screen: ดูเหมือนปกติ แต่ใช้ไม่ได้

menu-screen
Running 0/1

ใบ้: รหัสอยู่ใน "เงื่อนไขที่ไม่เคยผ่าน"

? เงื่อนไขอะไรที่ไม่เคยผ่าน
WORKLOADSTATEREADY
menu-screenRunning0/1
menu-screen›Configuration/ describe
readiness probe✕ ไม่เคยผ่าน
path: /secret-code-3-is-READY
READYอยู่ใน readiness probe ที่ไม่เคยผ่าน → ดู Configuration
🙊ถ้าเจอหน้างานจริง อาจตอบลูกค้าผิดว่า "ระบบปกติ" เพราะเห็นคำว่า Running
🔑 เฉลย 4 / 4

cash-register: ปกติดี 100% ก็ต้องเปิดดู

cash-register
Running 1/1

ใบ้: ตัวนี้ปกติดี 100% แต่รหัสก็ซ่อนอยู่ในนั้น

? ตัวที่ไม่ป่วย ต้องเปิดดูด้วยเหรอ

จุดที่คนติดบ่อย: ไม่กล้าเปิด log เพราะคิดว่าตัวปกติไม่มีอะไร

LOGS · cash-registerPrevious
LOGS
LOGSlog ปกติของตัวที่ไม่ได้ป่วย — ต้องกล้าเปิดดูด้วย
🎁 โบนัส

ice-maker: Running ไม่ได้แปลว่าสบายดี

ไม่มีรหัส แต่มีตัวเลขน่าสงสัย 1 ช่อง — ช่องไหน แปลว่าอะไร

NAME READY STATUS RESTARTS AGEice-maker-8b7d6c5f4-r7t2m 1/1 Running 0 52m
Last State: Terminated Reason: OOMKilled Exit Code: 137
🍔คอลัมน์ RESTARTS เพิ่มเรื่อยๆ · describe เห็น OOMKilled · Exit 137 = ใช้ RAM เกิน limit เลยถูกฆ่าแล้วเกิดใหม่วนไป
🧠 รหัสลับทั้ง 4 คำ เรียงกันได้ว่า
01 · bean-grinder
EVENTS

ยังไม่เริ่มรัน → ดู Events

02 · steam-wand
PREVIOUS

log ของรอบที่พัง

03 · menu-screen
READY

readiness ที่ไม่เคยผ่าน

04 · cash-register
LOGS

กล้าเปิดดูแม้ตัวปกติ

ไม่ใช่คำมั่วๆ — แต่คือ 4 ที่ที่ต้องดูทุกครั้งเวลาเจอเคสจริง

ถ้าจำได้แค่ 4 คำนี้ วันนี้ก็ถือว่าคุ้มแล้ว

? restart ตัวไหนแล้วก็ไม่หายbean-grinder และ steam-wand — เพราะสาเหตุยังอยู่
PART 04

kubectl พื้นฐาน

6 คำสั่งที่ครอบคลุมงานที่ต้องใช้ · ไม่ต้องท่อง มี cheat sheet ให้ตอนท้าย

get describe logs exec rollout port-forward
04

ทำไมต้องรู้ kubectl ทั้งที่มี Rancher

-A⚡ เร็วกว่ามากเวลาต้องดูหลาย pod พร้อมกัน
copy · paste📋 ก๊อป output แนบ ticket ได้เลยชัดเจนกว่า screenshot
describe🔍 บางข้อมูล UI ไม่แสดงเช่น describe แบบเต็ม
fallback🛟 Rancher เองมีปัญหายังเข้าถึง cluster ได้
💡Rancher มี kubectl Shell ในตัว (ปุ่ม >_ มุมขวาบน) — ใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าอะไรในเครื่อง

kubectl get — ดูว่ามีอะไรอยู่บ้าง

kubectl get pods -n k8s-clinic            # ดู pod ใน namespace
kubectl get pods -n k8s-clinic -o wide    # เห็น node และ IP ด้วย
kubectl get pods -A                       # ดูทุก namespace
kubectl get deploy,svc -n k8s-clinic      # ดูหลายชนิดพร้อมกัน
 
# หา pod ที่มีปัญหาเร็วๆ
kubectl get pods -A | grep -v Running
namespace ที่เห็น
defaultลืม -n → มาดูที่นี่
k8s-clinic
payment
⭐ ทริกกวาดหาตัวที่มีปัญหา
⚠️ลืม -n <namespace> แล้วจะไม่เจออะไรเลย — เพราะมันจะไปดูที่ namespace default ให้แทน
⭐ สองตัวที่ใช้บ่อยสุด

describe & logs

# ดูรายละเอียด + Events ของ pod (สำคัญมาก)
kubectl describe pod <pod> -n payment
 
# ดู log
kubectl logs <pod> -n payment --tail 200
kubectl logs -f <pod> -n payment              # real-time
kubectl logs <pod> -n payment --previous      # ← รอบที่มันพังไป
kubectl logs -l app=payment-api -n payment    # ดูทุก pod ของ service
describe → เลื่อนลงไปอ่านส่วน Events ท้ายสุด --previous · ย้ำครั้งที่ 3 ของวัน
✅เจอ CrashLoopBackOff ให้ใช้ --previous เสมอ ไม่งั้นจะได้ log ของรอบใหม่ที่ยังไม่ทันพ่น error อะไรออกมา

คำสั่งที่เหลือ

# เข้าไปข้างใน pod
kubectl exec -it <pod> -n payment -- sh
 
# ดู events เรียงตามเวลา ← ใช้ตอน pod ไม่ยอมขึ้น
kubectl get events -n payment --sort-by=.lastTimestamp
 
# restart ทั้ง deployment แบบ rolling
kubectl rollout restart deploy/payment-api -n payment
kubectl rollout status  deploy/payment-api -n payment
 
# ทดสอบต่อเข้า service จากเครื่องตัวเอง
kubectl port-forward svc/payment-api 8080:80 -n payment
🚪เข้าไปดูข้างใน pod (ใน Rancher = Execute Shell)
🕒ดูไทม์ไลน์ทั้ง namespace — ดีมากตอนไม่รู้ว่าปัญหาเริ่มที่ไหน
🔄rolling ทีละตัว ระบบไม่ดับ (ใน Rancher = Redeploy)
🔌ตัวแยกว่าปัญหาอยู่ที่แอป หรือที่ ingress → ดูฉากถัดไป
🔌 port-forward

แอปพัง หรือทางเข้าพัง?

kubectl port-forward svc/payment-api 8080:80 -n payment
🌍 ลูกค้า
🚪 Ingress
🧾 Servicesvc/payment-api :80
📦 Podแอปจริง
💻 เครื่องเราlocalhost:8080
port-forward · ข้าม ingress
✓ ยิงตรงแล้วได้ = แอปปกติ
→ ปัญหาอยู่ที่ ingress/network
💡port-forward ช่วยแยกได้ว่าปัญหาอยู่ที่ แอป หรือที่ ingress/network — ถ้ายิงตรงแล้วได้ แปลว่าแอปปกติ (เทียบกับ curl localhost เมื่อวาน)

Cheat Sheet — kubectl

kubectl get pods -n <ns>
kubectl get pods -n <ns> -o wide
kubectl get pods -A | grep -v Running
kubectl top pods -n <ns>
kubectl describe pod <pod> -n <ns>
kubectl get events -n <ns> \
  --sort-by=.lastTimestamp
kubectl logs <pod> -n <ns> --tail 200
kubectl logs <pod> -n <ns> --previous
kubectl logs -f <pod> -n <ns>
kubectl exec -it <pod> -n <ns> -- sh
kubectl rollout restart deploy/<name>
kubectl rollout undo deploy/<name>
📎แบ่ง 4 กลุ่มตามสถานการณ์ · เดี๋ยวแจกไฟล์ให้ ไม่ต้องจด
⚡ Mini Challenge · 5 นาที

อ่าน output ของ kubectl ให้เป็น

ถ้าวันหนึ่งได้สิทธิ์ใช้ kubectl ผลลัพธ์จะหน้าตาแบบนี้ — ลองตอบ 3 ข้อจากภาพนี้

kubectl get pods -n k8s-clinic NAME READY STATUS RESTARTS AGE bean-grinder-5f9c7d8b6-mn4tq 0/1 ImagePullBackOff 0 12m cash-register-7d4b8c9f5-x2k9p 1/1 Running 0 3h ice-maker-8b7d6c5f4-r7t2m 1/1 Running 14 52m menu-screen-4d5e6f7a8-q9z1c 0/1 Running 0 41m steam-wand-6c8f9d7a5-k2p9w 0/1 CrashLoopBackOff 7 18m
1ตัวไหนที่ลูกค้า "ใช้งานไม่ได้" ทั้งที่สถานะเขียนว่า Running menu-screen (READY 0/1)
2ตัวไหนน่าเป็นห่วงที่สุดถ้าปล่อยไว้ข้ามคืน และดูจากคอลัมน์ไหน ice-maker (RESTARTS 14 = ตายแล้วเกิดใหม่เรื่อยๆ)
3ถ้าจะหาสาเหตุของ bean-grinder ต้องดู Events หรือ Logs Events เพราะ container ยังไม่เคยเริ่มรัน
PART 05

เคสจริงที่เจอบ่อย

อาการ → เช็คอะไร → แก้ได้เองหรือต้องส่งต่อ

อาการ เช็คอะไร แก้เอง / ส่งต่อ
05
เคส 1 · ⭐ เจอบ่อยที่สุด

เคส 1 — CrashLoopBackOff

แปลว่า: แอปเริ่มทำงานแล้วพังทันที K8s จึงสร้างใหม่วนไปเรื่อยๆ

💥Crash

เริ่มทำงานแล้วพังทันที

🔁Loop

K8s สร้างใหม่ วนไปเรื่อยๆ

⏳BackOff

รอนานขึ้นเรื่อยๆ ก่อนลองใหม่

หน้าตาจริงของมันRESTARTS 0
▶ start💥 ▶ start💥 ▶ start💥 ▶ start💥
เคส 1 · CrashLoopBackOff

ไล่ CrashLoopBackOff ใน 2 ขั้น

1logs --previous หรือเปิด Previous ใน Rancher
2อ่านหา error แรกสุด — มักเป็นหนึ่งใน 3 อย่างนี้
error ที่เจอสาเหตุจำแค่คำนี้
connection refused / timeoutต่อ DB หรือ service อื่นไม่ได้connection
missing env / undefined configConfigMap หรือ Secret หาย/ผิดconfig
permission deniedสิทธิ์ไฟล์หรือ volume ไม่ถูกpermission
⚠️Restart ซ้ำๆ ไม่ช่วยถ้าสาเหตุยังอยู่ — เก็บ log แล้วส่งต่อจะเร็วกว่า
เคส 2

เคส 2 — ImagePullBackOff

แปลว่า: ดึง image ไม่ได้ pod เลยยังไม่เริ่มรัน (ยังไม่มี log ให้ดู)

1ดู Events → บรรทัด Failed to pull image จะบอกสาเหตุตรงๆ
2เช็คว่า image tag ที่ระบุมีอยู่จริงใน registry ไหม
3ถ้าเป็น unauthorized → imagePullSecret หมดอายุ/ไม่ถูกต้อง
🗄️ registry
✕
📦ยังไม่เริ่มรัน · ไม่มี log
✅ทำเองได้: ยืนยันว่า tag ผิดหรือ registry มีปัญหา
➡️ต้อง escalate: การแก้ secret หรือแก้ tag บน production
เคส 3

เคส 3 — Pod ค้างที่ Pending

แปลว่า: K8s หา node ให้ pod ไปรันไม่ได้

ใน Events เขียนว่า → สาเหตุ
Insufficient cpu / memory

ทุก node เต็ม — ต้องขยาย cluster หรือลดของที่ไม่จำเป็น

node(s) had taint...

ตั้งค่า scheduling ไว้ ทำให้ลงบาง node ไม่ได้

FailedMount / waiting for volume

storage มีปัญหา

no nodes available

node ตายหมดหรือ NotReady

📦Pending
NODE 1
CPU
MEM
NODE 2
CPU
MEM
NODE 3
CPU
MEM
kubectl get nodes            # node ไหน NotReady บ้าง
kubectl describe node <node> # ดูว่าเหลือทรัพยากรเท่าไหร่
🚨ถ้าหลาย pod ขึ้น Pending พร้อมกัน = ปัญหาระดับ cluster → escalate ทันที ไม่ต้องไล่ทีละตัว
เคส 4 · ⭐ อธิบายลูกค้ายากที่สุด

เคส 4 — "ระบบใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง"

อาการแบบสุ่ม มักแปลว่า pod บางตัวเสีย แต่บางตัวยังดี

🙋 ลูกค้า
Serviceกระจาย traffic
ไปทุก pod
📦1/1
📦1/10/1 ✕
📦1/1
ลูกค้ายิง 6 ครั้ง
✓✓✕ ✓✓✕

error ≈ 1 ใน 3 ครั้ง

💡Service กระจาย traffic ไปทุก pod — ถ้ามี 1 ใน 3 ตัวเสีย ลูกค้าจะเจอ error ประมาณ 1 ใน 3 ครั้ง นี่คือที่มาของอาการ "เป็นๆ หายๆ"
เคส 4 · "ใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง"

เช็ค 4 ข้อ แล้วอธิบายเป็นภาษาคน

1get pods — มีตัวไหน READY ไม่ครบ เช่น 0/1 ไหม
2ดูคอลัมน์ RESTARTS — ตัวไหนเลขสูงผิดปกติ
3ถ้า restart เยอะ + memory สูง → สงสัย OOMKilled
4kubectl top pods -n <ns> ดูการใช้ CPU/RAM จริง
อธิบายลูกค้าเป็นภาษาคน
“ระบบมีหลายเครื่องช่วยกันรับงาน ตอนนี้มีเครื่องหนึ่งมีปัญหา”

นี่คือเหตุผลที่ลูกค้าบอก "บางทีก็ได้" แล้วเราทดสอบแล้วเจอว่าปกติ

เคส 5

เคส 5 — "หลัง deploy แล้วพัง"

# ดูประวัติการ deploy
kubectl rollout history deploy/<name> -n <ns>
 
# ดูว่า rollout ค้างอยู่หรือเปล่า
kubectl rollout status deploy/<name> -n <ns>
 
# ย้อนกลับเวอร์ชันก่อนหน้า ← ต้องได้รับอนุมัติก่อนเสมอ
kubectl rollout undo deploy/<name> -n <ns>

เทียบเวลาที่ deploy กับเวลาที่ลูกค้าเริ่มแจ้ง — ตรงกันไหม

14:05deploy tag 2.3.1
14:20เริ่มมีอาการ

ตัวอย่างจาก ticket · "เปลี่ยนอะไรไปก่อนหน้านี้ไหม"

ใน Rancher ดูได้ที่ tab ของ workload

Recent ChangesRevision History
🚨Rollback บน production ไม่ใช่สิ่งที่เราตัดสินใจเอง — แจ้งทีมที่รับผิดชอบ พร้อมข้อมูลว่า revision ไหนที่ยังดี
⭐ แปะไว้ข้างจอ

Checklist — ไล่ปัญหาบน K8s

1 · ถูก cluster / namespace ไหม — เช็คก่อนเสมอ
2 · Pod สถานะอะไร READY เท่าไหร่ — get pods
3 · RESTARTS เยอะไหม — ถ้าเยอะแปลว่ามีปัญหาแม้จะขึ้น Running
4 · Events ว่าอะไร — describe pod (ใช้กับ pod ที่ยังไม่เริ่มรัน)
5 · Log ว่าอะไร — logs --previous (ใช้กับ pod ที่เคยรันแล้วพัง)
6 · ถ้า pod ปกติหมด → ปัญหาอยู่ที่ Service / Ingress / นอก cluster
✅จำหลักง่ายๆ: pod ยังไม่เริ่มรัน → ดู Events · pod เคยรันแล้วพัง → ดู Logs

สิ่งที่ทำได้เอง vs ต้องส่งต่อ

👁️ทำได้เอง
ดู pod status / logs / events
เข้า shell เพื่อดูค่า (อ่านอย่างเดียว)
ดู config ของ workload
Redeploy ตามขั้นตอนที่ได้รับมอบหมาย
Scale ตาม runbook ที่มีอยู่
✍️ต้อง escalate
✕แก้ ConfigMap / Secret
✕Rollback หรือเปลี่ยน image tag
✕ลบ pod/workload/volume
✕เรื่องระดับ node หรือ cluster
✕ทุกเคสที่เกี่ยวกับข้อมูลสูญหาย
⚠️หลักคิดง่ายๆ: อ่านได้เสมอ · เขียนต้องมีคนอนุมัติ

ส่งเคสต่อยังไงให้ dev แก้ได้เร็ว

ข้อมูลที่ต้องมีครบ
Cluster + Namespace + ชื่อ workload
ชื่อ pod และสถานะ (พร้อม READY / RESTARTS)
Log ~200 บรรทัด พร้อม timestamp
Events จาก describe
เวลาที่เริ่มมีอาการ + จำนวนลูกค้าที่กระทบ
มีการ deploy หรือเปลี่ยนอะไรก่อนหน้าไหม
ตัวอย่างการเขียน
Cluster: prod-th · NS: payment Workload: payment-worker (0/2) Pod: payment-worker-6f8d…-k2p9 Status: CrashLoopBackOff · RESTARTS 47 เริ่มมีอาการ: 04/08 14:20 ก่อนหน้า: deploy tag 2.3.1 เวลา 14:05 Log (previous): ECONNREFUSED redis:6379 ลองแล้ว: redeploy 1 ครั้ง อาการเดิม
✍️แบบฝึก: จับคู่เขียน ticket จากเคสใน Lab ภายใน 5 นาที แล้วสุ่มอ่าน 1–2 อัน

ข้อควรระวังบน Production

✕อย่ากดอะไรก่อนอ่านชื่อ cluster บนหัวจอ
✕อย่าแก้ไฟล์หรือ config ข้างใน pod — หายทันทีที่ pod เกิดใหม่
✕อย่า screenshot หน้า Secret หรือแปะค่าลง ticket
✕อย่าลบ pod เพื่อ "ลองดู" — ใช้ Redeploy ตาม runbook แทน
✕อย่า restart ก่อนเก็บ log — หลักฐานจะหายไปพร้อมกัน
💡ไม่แน่ใจ = ถาม · การถามช้าไป 5 นาที ดีกว่ากดผิดแล้วระบบลูกค้าล่ม

สรุป 2 วัน

🐳Day 1 — Docker
container คืออะไร ต่างจาก VM ยังไง
ps -a · logs · exec · stats
อ่าน exit code เป็น
Compose: image / ports / env / volumes
🏢Day 2 — K8s & Rancher
Pod / Deployment / Service / Namespace
อ่าน pod status และ RESTARTS เป็น
Rancher: logs, events, exec, redeploy
kubectl: get / describe / logs --previous
🎯สิ่งที่อยากให้ติดตัวไปที่สุด: pod ไม่ขึ้น → ดู Events · pod พังหลังรัน → ดู Logs · ไม่แน่ใจ → เก็บข้อมูลให้ครบแล้วส่งต่อ
Q&A

มีคำถามไหม?

เอาเคสจริงที่เคยเจอมาลองไล่ด้วยกันได้เลย

?
ภาพรวมทุกฉากคลิกเพื่อไป · Esc เพื่อปิด

ปุ่มลัด

→ · Space · PgDn · คลิกจังหวะถัดไป
← · PgUpย้อนหนึ่งจังหวะ
↓ / ↑ข้ามทั้งฉาก ไปถัดไป / ก่อนหน้า
Home / Endฉากแรก / ฉากสุดท้าย
O · Escภาพรวมทุกฉาก
ตัวเลข + Enterไปฉากนั้น
Fเต็มจอ
Bพักจอ (ขาว)
Pพิมพ์ / บันทึก PDF
?เปิด/ปิดหน้านี้
กด → เพื่อไปต่อ · O ภาพรวม · ? ปุ่มลัด