Internal Training · Docker & Kubernetes · Day 2 of 2
Kubernetes & Rancher พื้นฐาน
Day 2 of 2 — พื้นฐาน K8s, การใช้ Rancher และ kubectl เท่าที่ใช้จริง
CLUSTER
NODE 📦 📦 📦 📦
NODE 📦 📦 📦 📦
NODE 📦 📦 📦 📦
ทวน Day 1 สั้นๆ
Container = แอป + ของที่มันต้องใช้ แพ็กรวมไว้ในกล่องเดียว
docker ps -a ดูสถานะ · docker logs ดูว่ามันบ่นอะไร
อ่าน exit code เป็น: 0 ปกติ · 1 แอปพัง · 137 OOM
Compose = ไฟล์เดียวที่บอกว่าระบบมี service อะไร ต่อกันยังไง
เมื่อวาน
🐳 คุมกล่องทีละใบ container 1 ตัว · เครื่องเดียว
วันนี้
➡️ วันนี้: แล้วถ้าระบบมี container เป็นร้อยตัว กระจายอยู่หลายเครื่อง — จะดูแลยังไง
Agenda — Day 2
01 Kubernetes คืออะไร — แก้ปัญหาอะไรที่ Docker เดี่ยวๆ แก้ไม่ได้
02 Object พื้นฐาน — Pod, Deployment, Service, Namespace
03 Rancher UI — เครื่องมือหลักที่ทีมใช้ทุกวัน ส่วนที่ใช้จริงที่สุด
04 kubectl พื้นฐาน — 6 คำสั่งที่ใช้จริง
05 Use case ที่เจอบ่อย — และเมื่อไหร่ควร escalate
🏥 ภาคบ่ายมีเกม "ล่ารหัสลับ" — เปิดในเบราว์เซอร์ ทำคนเดียว 12 นาที ไม่ต้องต่อ VPN
PART 01
Kubernetes คืออะไร
และทำไมถึงต้องมี ในเมื่อมี Docker แล้ว
01
ปัญหาที่ Docker เดี่ยวๆ แก้ไม่ได้
😰 ถ้ามีแค่ Docker
🎯 Kubernetes ทำให้
container ตายตอนตีสาม → ต้องมีคนไป restart เอง
container ตาย → สร้างใหม่เองอัตโนมัติ
คนใช้เยอะขึ้น → ต้องเพิ่มเครื่องเอง
สั่งเพิ่ม/ลดจำนวนได้ในคำสั่งเดียว
เครื่อง server พังทั้งเครื่อง → ทุกอย่างล่ม
เครื่องนึงพัง → ย้ายไปรันเครื่องอื่นให้
deploy ใหม่ = ต้องดับของเก่าก่อน
deploy ใหม่แบบไม่ต้องดับระบบ
💡 Docker = คนคุมกล่องทีละใบ · Kubernetes = ผู้จัดการคลังสินค้า ที่คุมกล่องเป็นร้อยใบให้เอง
Kubernetes คืออะไร
📘 Kubernetes (เรียกสั้นๆ ว่า K8s) คือระบบที่คอยรันและดูแล container จำนวนมากให้อัตโนมัติ — กระจายอยู่ได้หลายเครื่อง โดยเราไม่ต้องไปนั่งสั่งทีละตัว
ที่มาสั้นๆ
Borg Google ต่อยอดจากระบบภายในของตัวเอง
2014 เปิดเป็น open source
CNCF มูลนิธิที่ดูแล · มาตรฐานที่แทบทุกที่ใช้
K u b e r n e t e s = K8s
ชื่อย่อ K8s มาจาก K + ตัวอักษรตรงกลาง 8 ตัว + s
มันทำอะไรให้
เลือกว่า container ไหนไปรันเครื่องไหน
ตายแล้วสร้างขึ้นมาใหม่ให้เอง
เพิ่ม/ลดจำนวนได้ตามโหลด
อัปเดตเวอร์ชันใหม่โดยระบบไม่ดับ
ทำให้แต่ละส่วนเรียกหากันเจอ
🚫 สิ่งที่ K8s ไม่ใช่: ไม่ได้ build image ให้ · ไม่ใช่ระบบ CI/CD · ไม่ได้แก้บั๊กในแอปให้ — หน้าที่มันคือ "ดูแลให้ container รันตามที่สั่งไว้" เท่านั้น
Container Orchestration คืออะไร
Orchestration คือการสั่งการ container จำนวนมากให้ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยไม่ต้องมีคนคอยดูทีละตัว · มาจากคำว่า orchestra — K8s ทำหน้าที่เหมือนวาทยกร ที่คุมนักดนตรีทั้งวง
🗺️ Scheduling ตัดสินใจว่า container ตัวไหนควรไปรันบนเครื่องไหน
🩹 Self-healing ตรวจว่าตัวไหนตายหรือไม่ตอบสนอง แล้วสร้างใหม่ให้
📈 Scaling เพิ่ม/ลดจำนวนตามโหลดหรือตามที่สั่ง
🧭 Service discovery ทำให้แต่ละส่วนเรียกหากันเจอ แม้ที่อยู่จะเปลี่ยนตลอด
🔄 Rolling update เปลี่ยนเวอร์ชันทีละตัว ระบบไม่ต้องดับ
ⓘ สองคำนี้จะโผล่ซ้ำตลอดวัน
💡 ในตลาดมีหลายเจ้า (Kubernetes, Docker Swarm, Nomad, ECS) แต่ K8s เป็นที่นิยมที่สุด · Rancher ไม่ใช่คู่แข่งของ K8s แต่เป็นหน้าจอที่ช่วยให้จัดการ K8s ได้ง่ายขึ้นอีกที
⭐ ภาพที่จะอ้างถึงทั้งวัน
K8s ในภาษาคน: ร้านกาแฟหนึ่งเชน ☕
คำศัพท์ทั้งวันนี้ ถ้าเทียบกับร้านกาแฟจะเข้าใจง่ายขึ้นเยอะ — เดี๋ยวจะอ้างถึงภาพนี้ตลอด
📦 Pod
พนักงานชงกาแฟ 1 คน — คนที่ลงมือทำงานจริง
👔 Deployment
หัวหน้าร้าน — กำหนดว่าต้องมีพนักงานกี่คน ใครลาออกก็หาคนใหม่มาแทนทันที
🧾 Service
เคาน์เตอร์รับออเดอร์ — ลูกค้าสั่งที่เดิมเสมอ ไม่ต้องรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง
🚪 Ingress
พนักงานต้อนรับหน้าร้าน — ชี้ว่าลูกค้าคนไหนควรไปเคาน์เตอร์ไหน
🏪 Node
สาขา — สถานที่ที่พนักงานไปยืนทำงาน
🗂️ Namespace
โซนในร้าน เช่น โซนกาแฟ โซนเบเกอรี่ — ของคนละโซนไม่ปนกัน
📺 Rancher
จอ CCTV + รีโมตของผู้จัดการ — นั่งดูทุกสาขาได้จากที่เดียว
☕ ลูกค้าไม่เคยรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง และไม่จำเป็นต้องรู้ด้วย — นี่คือเหตุผลที่ pod ตายแล้วระบบยังใช้ได้
⭐ แนวคิดที่สำคัญที่สุดของวันนี้
หัวใจของ K8s: Desired State
Desired · เราบอกว่า "อยากได้ 3 ตัว"
เราบอกว่า "อยากได้ 3 ตัว"
Actual · สถานะจริง
3/3 2/3 3/3
ตายไป 1 💥 → สร้างใหม่ให้เอง ✓
☕ เหมือนสั่งหัวหน้าร้านว่า "กะนี้ขอพนักงาน 3 คน" — ใครลาป่วย หัวหน้าร้านหาคนมาแทนเองโดยไม่ต้องถามเรา
บอกผลลัพธ์ ไม่ได้สั่งเป็นขั้นตอน
เราไม่ได้สั่งว่า
ทำ ก ข ค ✕ ไม่ใช่แบบนี้
เราบอกแค่ว่า
🎯 ผลลัพธ์ที่อยากได้คืออะไร
K8s จะพยายามทำให้ สถานะจริง = สถานะที่เราต้องการ ตลอดเวลา
เหมือนตั้งแอร์ไว้ 25 องศา ไม่ได้สั่งว่า "เป่าแรง 3 นาทีแล้วหยุด" — แอร์จัดการเอง
⚠️ เพราะแบบนี้ ลบ pod ทิ้งมันจะเกิดใหม่เอง — ไม่ใช่เรื่องผิดปกติ และเป็นเหตุผลว่าทำไม "restart pod" ถึงปลอดภัยกว่าที่คิด
โครงสร้างแบบง่ายที่สุด
🏢 CLUSTER
🧠 Control Plane
🏢 Cluster ระบบทั้งก้อน = กลุ่มเครื่องที่ทำงานร่วมกัน · ลูกค้าแต่ละรายอาจมีคนละ cluster
🖥️ Node เครื่อง server 1 เครื่องใน cluster · pod จะไปรันอยู่บน node
📦 Pod หน่วยเล็กที่สุดที่รันแอป · ข้างในมี container 1 ตัว (ส่วนใหญ่)
🧠 Control Plane = สมองของ cluster คอยสั่งว่า pod ไหนไปอยู่ node ไหน — เราไม่ต้องยุ่งโดยตรง แต่ถ้ามันมีปัญหา ทั้ง cluster จะรวน
🧭 ลูกค้าแต่ละรายอาจอยู่คนละ cluster — เดี๋ยวใน Rancher จะต้องเลือกให้ถูก
PART 02
Object พื้นฐาน
รู้จัก 5 ตัวนี้ก็คุยกับ dev รู้เรื่องแล้ว
02
📦 Pod
Pod — หน่วยที่เล็กที่สุด
my-api-7d4b8c9f5-x2k9p my-api-7d4b8c9f5-?????
IP ของตัวเอง IP ใหม่ · ชื่อใหม่
01 Pod คือที่อยู่ของ container — ปกติ 1 pod = 1 container
02 Pod มี IP ของตัวเอง แต่ เปลี่ยนทุกครั้งที่เกิดใหม่
03 Pod เป็นของชั่วคราว — ตายแล้วไม่ฟื้น ระบบจะสร้างตัวใหม่ ขึ้นมาแทน (ชื่อจะเปลี่ยน)
☕ เทียบร้านกาแฟ: pod = พนักงานชงกาแฟ 1 คน · ลาออกแล้วร้านจ้างคนใหม่มาแทน ไม่ใช่คนเดิมกลับมา ชื่อจึงเปลี่ยน
my-apideployment - 7d4b8c9f5hash - x2k9pid ← ชื่อลงท้ายสุ่ม = ปกติ
💡 ถ้าลูกค้าบอก "ชื่อ pod เปลี่ยนไปแล้ว" — ไม่ใช่ปัญหา แปลว่ามันถูกสร้างใหม่ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
👔 Deployment · ⭐
Deployment — คนคุม Pod
Deployment pod แบบนี้ × 3 · image tag เดิม pod แบบนี้ × 3 · image tag ใหม่
ใน Rancher = Workload
✓ ทีละตัว · ระบบไม่ดับ
บอกว่า "อยากได้ pod แบบนี้ จำนวน 3 ตัว จาก image tag นี้"
Pod ตาย → Deployment สร้างใหม่ให้อัตโนมัติ
เปลี่ยน image tag → ทยอยเปลี่ยน pod ทีละตัว (rolling update ) ระบบไม่ดับ
ใน Rancher จะเห็นเป็น Workload — และนี่คือระดับที่เรามักจะไป restart หรือ scale
☕ เทียบร้านกาแฟ: Deployment = หัวหน้าร้านที่สั่งไว้ว่า "กะนี้ต้องมีพนักงาน 3 คนเสมอ"
✅ เวลาจะ restart ให้ทำที่ระดับ Deployment/Workload ไม่ใช่ไล่ลบ pod ทีละตัว
🧾 Service
Service — ที่อยู่ถาวรของแอป
Pod IP เปลี่ยนตลอด → ถ้าเรียก pod ตรงๆ จะพังทันทีที่ pod เกิดใหม่
Service = ชื่อ/IP ที่ไม่เปลี่ยน แล้วกระจาย traffic ไปยัง pod ที่ยังไหว
🙋 ลูกค้าหรือแอปอื่น
✕ pod เกิดใหม่ → เรียกไม่เจอ
☕ เทียบร้านกาแฟ: Service = เคาน์เตอร์รับออเดอร์ · ลูกค้าสั่งที่เดิมทุกครั้ง ไม่ต้องรู้ว่าวันนี้ใครเป็นคนชง
อ่านผ่านๆ ก็พอ ไม่ต้องจำ
Service มี 3 ประเภท · ใช้ตอนไหน
ClusterIP ค่าเริ่มต้น
เรียกกันภายใน cluster เท่านั้น (ค่าเริ่มต้น)
NodePort
เปิดพอร์ตบนตัว node ให้เข้าจากข้างนอกได้
LoadBalancer
ผูกกับ LB ของ cloud — มี IP สาธารณะ
💡 "pod ปกติดี แต่ลูกค้าเข้าไม่ได้" → มักเป็นปัญหาที่ Service หรือ Ingress ไม่ใช่ที่ pod
🚪 Ingress → Service → Pod · ⭐ ใช้ไล่เคสได้จริงที่สุด
เส้นทางของ request จากลูกค้า
🌍 ลูกค้า
🚪 Ingressดู URL/domain
🧾 Serviceกระจาย traffic
📦 Podแอปจริง
เข้าไม่ได้ตรงจุดไหน→ อาการที่เห็น
404
ชื่อโดเมนเข้าไม่ได้ / cert หมดอายุ
502 / 503
หา pod ปลายทางไม่เจอ
500 / timeout
แอปเองมีปัญหา
☕ เทียบร้านกาแฟ: ลูกค้าเดินเข้าร้าน → พนักงานต้อนรับชี้ทาง (Ingress) → ต่อคิวที่เคาน์เตอร์ (Service) → พนักงานชงให้ (Pod) · ติดตรงไหน ลูกค้าก็ไม่ได้กาแฟ
Namespace, ConfigMap & Secret
🗂️ Namespace
โซนแบ่งของใน cluster เช่น prod, staging · ต้องเลือกให้ถูกก่อนหาอะไรเสมอ
☕ = โซนกาแฟ / โซนเบเกอรี่
⚙️ ConfigMap ค่า config ที่ไม่ลับ เช่น URL, feature flag ☕ = สูตรกาแฟที่ติดไว้หลังเคาน์เตอร์
🔐 Secret ค่าที่เป็นความลับ เช่น password, token ☕ = รหัสตู้เซฟหลังร้าน
🚫 Secret ไม่ได้เข้ารหัสจริง — มันแค่ถูกเข้ารหัสแบบ base64 ซึ่งถอดได้ทันที · ห้าม screenshot หรือแปะค่าใน ticket / แชท เด็ดขาด
⚠️ หาอะไรไม่เจอใน Rancher ให้เช็คก่อนเลยว่า อยู่ผิด namespace หรือผิด cluster หรือเปล่า
Pod Status ที่เจอบ่อย — ตัวที่ปกติ
STATUS แปลว่า
Running 1/1 ปกติ container พร้อมใช้งาน
Running 0/1 กับดัก! รันอยู่ แต่ ยังไม่พร้อมรับ traffic — readiness ยังไม่ผ่าน
ContainerCreating กำลังสร้าง — ถ้าค้างเกิน 2-3 นาที = ผิดปกติ
Completed job ที่รันเสร็จแล้ว — ไม่ใช่ error
Terminating กำลังปิดตัว — ถ้าค้างนาน อาจติด finalizer
⚠️ Running 0/1 คือกับดัก — เห็นคำว่า Running แต่ลูกค้าใช้ไม่ได้จริง ให้ดูตัวเลข READY เสมอ
⭐ ไล่ทีละแถว · ดูคอลัมน์ขวาให้ดี
Pod Status ที่เจอบ่อย — ตัวที่มีปัญหา
STATUS สาเหตุ ไปดูต่อที่
CrashLoopBackOff แอปพังตอนเริ่ม แล้ววน restart logs (previous)
ImagePullBackOff ดึง image ไม่ได้ — tag ผิด/ไม่มีสิทธิ์ Events
Pending ไม่มี node ว่างพอ / รอ volume Events
OOMKilled ใช้ RAM เกิน limit memory limit
Error container จบด้วย exit code ไม่ใช่ 0 logs
Evicted โดนไล่ออกจาก node เพราะ node ทรัพยากรหมด node status
💡 สังเกตคอลัมน์ RESTARTS ด้วย — เลขสูงและเพิ่มเรื่อยๆ = มีปัญหาแม้สถานะจะเป็น Running
⭐ ใช้ต่อในคลินิกภาคบ่าย
การ์ดอาการ 6 แบบ 🩺
จำ 6 ใบนี้ได้ = ไล่เคสได้เกือบทุกเคสที่จะเจอ · บ่ายนี้จะได้ใช้จริงในคลินิก
Running 1/1
→ ไม่ต้องทำอะไร
😴 มาทำงานแล้ว แต่ยังไม่พร้อมรับลูกค้า
Running 0/1
→ ดู Events + readiness
CrashLoopBackOff
→ ดู Logs (Previous)
📦 ยังไม่ได้ตัวคนมาเลย หยิบของผิดกล่อง
ImagePullBackOff
→ ดู Events
Pending
→ ดู Events + ทรัพยากร node
🍔 กินเกินโควตา เลยโดนเชิญออก
OOMKilled
→ ดู RESTARTS + memory limit
💡 กฎเดียวที่ต้องจำ: ยังไม่ได้เริ่มทำงาน → ดู Events · เริ่มทำงานแล้วล้ม → ดู Logs
กฎเดียวที่ต้องจำ
ดูว่า container เคยเริ่มรันหรือยัง — แล้วจะรู้ทันทีว่าต้องไปดูที่ไหน
▶ container เริ่มรัน
ยังไม่ได้เริ่มทำงาน
ImagePullBackOff Pending
→ ดู Events
เสียงจาก K8s — พยายามทำอะไร ติดตรงไหน
เริ่มทำงานแล้วล้ม
CrashLoopBackOff Error
→ ดู Logs
เสียงจากตัวแอป
🗣️ พูดพร้อมกันทั้งห้อง 1 รอบ: ยังไม่เริ่มทำงาน → Events · เริ่มแล้วล้ม → Logs
PART 03
Rancher UI
เครื่องมือหลักที่เราจะใช้จริงทุกวัน
03
📺 Rancher
Rancher คืออะไร
หน้าจอเว็บสำหรับจัดการ Kubernetes — ทำแทน kubectl ได้เกือบทั้งหมด
☕ เทียบร้านกาแฟ: Rancher = จอ CCTV + รีโมตของผู้จัดการ นั่งดูได้ทุกสาขาจากที่เดียว
ดูได้หลาย cluster จากที่เดียว
มีระบบสิทธิ์ — เห็นเฉพาะ project/namespace ที่ได้รับสิทธิ์
📺 Rancher
CCTV + รีโมต
🏢 cluster
🏢 cluster
✅ ข้อดี · ไม่ต้องจำคำสั่ง เห็นภาพรวมง่าย มี log/exec ในตัว
⚠️ ข้อควรระวัง · กดปุ่มผิดมีผลจริงกับ production ทันที ไม่มี undo
⭐ ก่อนกดอะไรทุกครั้ง
3 อย่างที่ต้องเลือกให้ถูกก่อนทุกครั้ง
1 Cluster ลูกค้ารายไหน / environment ไหน (เมนูบนซ้าย)
›
2 Project / Namespace ทีมหรือระบบย่อยไหน
›
3 Workload service ที่เป็นปัญหาชื่ออะไร
🚨 เช็ค cluster ให้ชัวร์ก่อนกดทุกครั้ง — เคสอุบัติเหตุที่เจอบ่อยที่สุดคือเผลอไป restart ของ production ทั้งที่ตั้งใจจะแตะ staging
💡 ตั้งชื่อ cluster ให้แยก prod/staging ชัดเจน และอ่านชื่อบนหัวจอทุกครั้งก่อนลงมือ
ดู Workload และ Pod ใน Rancher
Cluster: prod-th › Namespace: payment › Workloads
NAME TYPE READY STATE · AGE
payment-api Deployment 3/3 12d 👆
payment-worker Deployment 0/2 CrashLoopBackOff
redis StatefulSet 1/1 30d
Workloads → เห็นทุก service ในหน้าเดียว พร้อมสถานะสี
? ในจอนี้ ตัวไหนมีปัญหา
ตัวเลข 3/3 = พร้อมใช้ 3 จาก 3 ตัวที่ต้องการ · 0/2 = ไม่มีตัวไหนพร้อมเลย
คลิกชื่อ workload → เห็นรายชื่อ pod ข้างใน
📦 📦 📦
⭐ ใช้บ่อยที่สุด
ดู Log ผ่าน Rancher
1 เข้า Workload → คลิก pod ที่มีปัญหา
2 เมนู ⋮ → View Logs
3 เปิด Previous ถ้า pod เพิ่ง restart ไป — log ของรอบที่พังอยู่ตรงนั้น
4 เปิด Timestamps เพื่อเทียบกับเวลาที่ลูกค้าแจ้ง
5 กด Download เก็บไฟล์ log ไว้แนบ ticket
payment-worker-6f8d…-k2p9 CrashLoopBackOff ⋮ View Logs
LOGSPrevious Timestamps ⤓ Download
รอบใหม่ · ยังไม่ทันพ่น error
💡 อ่าน log จากล่างขึ้นบน — หา error แรกสุดที่เกิดขึ้น ไม่ใช่บรรทัดสุดท้าย เพราะ error หลังๆ มักเป็นผลพวง
⭐ จุดที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด
Events — จุดที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด
Events 🧭 บอกว่า K8s พยายามทำอะไรและติดตรงไหน
ดูได้ที่ หน้า pod → Events หรือ Cluster → Events
ข้อความที่เจอบ่อย แปลว่า
Failed to pull image tag ผิด หรือไม่มีสิทธิ์เข้า registry
Insufficient cpu / memory node ทรัพยากรไม่พอ pod เลยขึ้นไม่ได้
Liveness probe failed แอปไม่ตอบ health check → โดน restart
FailedMount ต่อ volume ไม่ได้
✅ Pod ไม่ยอมขึ้น (Pending / ImagePullBackOff) → ดู Events ก่อน log เสมอ เพราะแอปยังไม่ได้เริ่มรัน จึงยังไม่มี log
Exec, Restart และ Scale ใน Rancher
อยากทำอะไร ทำยังไง
เข้าไปข้างใน pod Pod → ⋮ → Execute Shell
รีสตาร์ททั้ง service Workload → ⋮ → Redeploy (rolling ทีละตัว ระบบไม่ดับ)
เพิ่ม/ลดจำนวน pod Workload → Scale +/− 📦 📦 📦
ดู config/env Workload → tab Configuration
ย้อนกลับเวอร์ชันเดิม Workload → ⋮ → Rollback 🔐 ต้องได้รับอนุมัติก่อน
⚠️ Redeploy ปลอดภัยกว่าลบ pod ทีละตัว — แต่ทั้งคู่ทำให้ log ของรอบเดิมหายไป เก็บ log ก่อนเสมอ
🔎 LAB · 12 นาที · ทำคนเดียว
ล่ารหัสลับ ใน Kubernetes
พอแล้วกับการฟัง ลองหาเองบ้าง
????
🔎 Lab · 12 นาที · ทำคนเดียว
ล่ารหัสลับใน Kubernetes
lab/k8s-clinic-simulator.html ดับเบิลคลิกเปิดในเบราว์เซอร์ได้เลย ไม่ต้องต่อ VPN · กดสำรวจได้เต็มที่ ไม่มีอะไรพัง
ข้างในมี workload 5 ตัว ซ่อนรหัสลับไว้ 4 คำ คนละที่กัน
Workload ใบ้ รหัส
bean-grinderดึง image ไม่ได้ — ชื่อ image ที่ดึงไม่สำเร็จมีรหัสอยู่ ? ? ? ?
steam-wandตายแล้วเกิดใหม่ตลอด · รหัสอยู่ใน log รอบที่มันตาย ? ? ? ?
menu-screenดูเหมือนปกติ แต่ใช้ไม่ได้ · รหัสอยู่ใน "เงื่อนไขที่ไม่เคยผ่าน" ? ? ? ?
cash-registerปกติดี 100% แต่รหัสก็ซ่อนอยู่ในนั้น ? ? ? ?
🎁 โบนัส: ice-maker ไม่มีรหัส แต่มีตัวเลขน่าสงสัย 1 ช่อง — ช่องไหน แปลว่าอะไร
🩺 กดปุ่ม วินิจฉัย ในแต่ละตัวเพื่อเก็บคะแนน (เต็ม 15) — ใครได้เต็มบ้าง เดี๋ยวมาดูกัน
🔑 เฉลย 1 / 4
bean-grinder: ดึง image ไม่ได้
bean-grinder
ImagePullBackOff
ใบ้: ชื่อ image ที่ดึงไม่สำเร็จมีรหัสอยู่
? รหัสอยู่ใน Logs หรือ Events
(ว่างเปล่า — container ยังไม่เคยเริ่มทำงาน)
Failed to pull image "nginx:secret-code-EVENTS "
EVENTS ไม่มี log ให้ดูเลย เพราะยังไม่เริ่มรัน → ต้องดู Events
🔑 เฉลย 2 / 4
steam-wand: ตายแล้วเกิดใหม่ตลอด
steam-wand
CrashLoopBackOff
ใบ้: รหัสอยู่ใน log รอบที่มันตาย
? log รอบไหนกันแน่
จุดที่คนติดบ่อย: ลืมกดปุ่ม Previous
LOGS · steam-wand · รอบปัจจุบันPrevious
ไม่มีรหัส · ยังไม่ทันพ่น error
LOGS · steam-wand · รอบที่พังPrevious
PREVIOUS log รอบปัจจุบันไม่มี ต้องกดปุ่ม Previous
🔑 เฉลย 3 / 4
menu-screen: ดูเหมือนปกติ แต่ใช้ไม่ได้
menu-screen
Running 0/1
ใบ้: รหัสอยู่ใน "เงื่อนไขที่ไม่เคยผ่าน"
? เงื่อนไขอะไรที่ไม่เคยผ่าน
WORKLOAD STATE READY
menu-screen Running 0/1
menu-screen › Configuration / describe
readiness probe ✕ ไม่เคยผ่าน
path: /secret-code-3-is-READY
READY อยู่ใน readiness probe ที่ไม่เคยผ่าน → ดู Configuration
🙊 ถ้าเจอหน้างานจริง อาจตอบลูกค้าผิดว่า "ระบบปกติ" เพราะเห็นคำว่า Running
🔑 เฉลย 4 / 4
cash-register: ปกติดี 100% ก็ต้องเปิดดู
cash-register
Running 1/1
ใบ้: ตัวนี้ปกติดี 100% แต่รหัสก็ซ่อนอยู่ในนั้น
? ตัวที่ไม่ป่วย ต้องเปิดดูด้วยเหรอ
จุดที่คนติดบ่อย: ไม่กล้าเปิด log เพราะคิดว่าตัวปกติไม่มีอะไร
LOGS · cash-registerPrevious
LOGS log ปกติของตัวที่ไม่ได้ป่วย — ต้องกล้าเปิดดูด้วย
🎁 โบนัส
ice-maker: Running ไม่ได้แปลว่าสบายดี
ไม่มีรหัส แต่มีตัวเลขน่าสงสัย 1 ช่อง — ช่องไหน แปลว่าอะไร
NAME READY STATUS RESTARTS AGE ice-maker-8b7d6c5f4-r7t2m 1/1 Running 0 52m
Last State: Terminated Reason: OOMKilled Exit Code: 137
🍔 คอลัมน์ RESTARTS เพิ่มเรื่อยๆ · describe เห็น OOMKilled · Exit 137 = ใช้ RAM เกิน limit เลยถูกฆ่าแล้วเกิดใหม่วนไป
🧠 รหัสลับทั้ง 4 คำ เรียงกันได้ว่า
01 · bean-grinder EVENTS
ยังไม่เริ่มรัน → ดู Events
02 · steam-wand PREVIOUS
log ของรอบที่พัง
03 · menu-screen READY
readiness ที่ไม่เคยผ่าน
04 · cash-register LOGS
กล้าเปิดดูแม้ตัวปกติ
ไม่ใช่คำมั่วๆ — แต่คือ 4 ที่ที่ต้องดูทุกครั้ง เวลาเจอเคสจริง
ถ้าจำได้แค่ 4 คำนี้ วันนี้ก็ถือว่าคุ้มแล้ว
? restart ตัวไหนแล้วก็ไม่หาย bean-grinder และ steam-wand — เพราะสาเหตุยังอยู่
PART 04
kubectl พื้นฐาน
6 คำสั่งที่ครอบคลุมงานที่ต้องใช้ · ไม่ต้องท่อง มี cheat sheet ให้ตอนท้าย
get
describe
logs
exec
rollout
port-forward
04
ทำไมต้องรู้ kubectl ทั้งที่มี Rancher
-A⚡ เร็วกว่ามาก เวลาต้องดูหลาย pod พร้อมกัน
copy · paste📋 ก๊อป output แนบ ticket ได้เลย ชัดเจนกว่า screenshot
describe🔍 บางข้อมูล UI ไม่แสดง เช่น describe แบบเต็ม
fallback🛟 Rancher เองมีปัญหา ยังเข้าถึง cluster ได้
💡 Rancher มี kubectl Shell ในตัว (ปุ่ม >_ มุมขวาบน) — ใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องตั้งค่าอะไรในเครื่อง
kubectl get — ดูว่ามีอะไรอยู่บ้าง
kubectl get pods -n k8s-clinic # ดู pod ใน namespace
kubectl get pods -n k8s-clinic -o wide # เห็น node และ IP ด้วย
kubectl get pods -A # ดูทุก namespace
kubectl get deploy,svc -n k8s-clinic # ดูหลายชนิดพร้อมกัน
# หา pod ที่มีปัญหาเร็วๆ
kubectl get pods -A | grep -v Running
namespace ที่เห็น
defaultลืม -n → มาดูที่นี่
k8s-clinic
payment
⭐ ทริกกวาดหาตัวที่มีปัญหา
⚠️ ลืม -n <namespace> แล้วจะไม่เจออะไรเลย — เพราะมันจะไปดูที่ namespace default ให้แทน
⭐ สองตัวที่ใช้บ่อยสุด
describe & logs
# ดูรายละเอียด + Events ของ pod (สำคัญมาก)
kubectl describe pod <pod> -n payment
# ดู log
kubectl logs <pod> -n payment --tail 200
kubectl logs -f <pod> -n payment # real-time
kubectl logs <pod> -n payment --previous # ← รอบที่มันพังไป
kubectl logs -l app=payment-api -n payment # ดูทุก pod ของ service
describe → เลื่อนลงไปอ่านส่วน Events ท้ายสุด
--previous · ย้ำครั้งที่ 3 ของวัน
✅ เจอ CrashLoopBackOff ให้ใช้ --previous เสมอ ไม่งั้นจะได้ log ของรอบใหม่ที่ยังไม่ทันพ่น error อะไรออกมา
คำสั่งที่เหลือ
# เข้าไปข้างใน pod
kubectl exec -it <pod> -n payment -- sh
# ดู events เรียงตามเวลา ← ใช้ตอน pod ไม่ยอมขึ้น
kubectl get events -n payment --sort-by=.lastTimestamp
# restart ทั้ง deployment แบบ rolling
kubectl rollout restart deploy/payment-api -n payment
kubectl rollout status deploy/payment-api -n payment
# ทดสอบต่อเข้า service จากเครื่องตัวเอง
kubectl port-forward svc/payment-api 8080:80 -n payment
🚪 เข้าไปดูข้างใน pod (ใน Rancher = Execute Shell)
🕒 ดูไทม์ไลน์ทั้ง namespace — ดีมากตอนไม่รู้ว่าปัญหาเริ่มที่ไหน
🔄 rolling ทีละตัว ระบบไม่ดับ (ใน Rancher = Redeploy)
🔌 ตัวแยกว่าปัญหาอยู่ที่แอป หรือที่ ingress → ดูฉากถัดไป
🔌 port-forward
แอปพัง หรือทางเข้าพัง?
kubectl port-forward svc/payment-api 8080:80 -n payment
🌍 ลูกค้า
🚪 Ingress
🧾 Servicesvc/payment-api :80
📦 Podแอปจริง
💻 เครื่องเราlocalhost:8080
port-forward · ข้าม ingress
✓ ยิงตรงแล้วได้ = แอปปกติ
→ ปัญหาอยู่ที่ ingress/network
💡 port-forward ช่วยแยกได้ว่าปัญหาอยู่ที่ แอป หรือที่ ingress/network — ถ้ายิงตรงแล้วได้ แปลว่าแอปปกติ (เทียบกับ curl localhost เมื่อวาน)
Cheat Sheet — kubectl
kubectl get pods -n <ns>
kubectl get pods -n <ns> -o wide
kubectl get pods -A | grep -v Running
kubectl top pods -n <ns>
kubectl describe pod <pod> -n <ns>
kubectl get events -n <ns> \
--sort-by=.lastTimestamp
kubectl logs <pod> -n <ns> --tail 200
kubectl logs <pod> -n <ns> --previous
kubectl logs -f <pod> -n <ns>
kubectl exec -it <pod> -n <ns> -- sh
kubectl rollout restart deploy/<name>
kubectl rollout undo deploy/<name>
📎 แบ่ง 4 กลุ่มตามสถานการณ์ · เดี๋ยวแจกไฟล์ให้ ไม่ต้องจด
⚡ Mini Challenge · 5 นาที
อ่าน output ของ kubectl ให้เป็น
ถ้าวันหนึ่งได้สิทธิ์ใช้ kubectl ผลลัพธ์จะหน้าตาแบบนี้ — ลองตอบ 3 ข้อจากภาพนี้
kubectl get pods -n k8s-clinic
NAME READY STATUS RESTARTS AGE
bean-grinder-5f9c7d8b6-mn4tq 0/1 ImagePullBackOff 0 12m
cash-register-7d4b8c9f5-x2k9p 1/1 Running 0 3h
ice-maker-8b7d6c5f4-r7t2m 1/1 Running 14 52m
menu-screen-4d5e6f7a8-q9z1c 0/1 Running 0 41m
steam-wand-6c8f9d7a5-k2p9w 0/1 CrashLoopBackOff 7 18m
1 ตัวไหนที่ลูกค้า "ใช้งานไม่ได้" ทั้งที่สถานะเขียนว่า Running menu-screen (READY 0/1)
2 ตัวไหนน่าเป็นห่วงที่สุดถ้าปล่อยไว้ข้ามคืน และดูจากคอลัมน์ไหน ice-maker (RESTARTS 14 = ตายแล้วเกิดใหม่เรื่อยๆ)
3 ถ้าจะหาสาเหตุของ bean-grinder ต้องดู Events หรือ Logs Events เพราะ container ยังไม่เคยเริ่มรัน
PART 05
เคสจริงที่เจอบ่อย
อาการ → เช็คอะไร → แก้ได้เองหรือต้องส่งต่อ
อาการ
เช็คอะไร
แก้เอง / ส่งต่อ
05
เคส 1 · ⭐ เจอบ่อยที่สุด
เคส 1 — CrashLoopBackOff
แปลว่า: แอปเริ่มทำงานแล้วพังทันที K8s จึงสร้างใหม่วนไปเรื่อยๆ
💥 Crash เริ่มทำงานแล้วพังทันที
🔁 Loop K8s สร้างใหม่ วนไปเรื่อยๆ
⏳ BackOff รอนานขึ้นเรื่อยๆ ก่อนลองใหม่
หน้าตาจริงของมัน RESTARTS 0
▶ start 💥
▶ start 💥
▶ start 💥
▶ start 💥
เคส 1 · CrashLoopBackOff
ไล่ CrashLoopBackOff ใน 2 ขั้น
1 logs --previous หรือเปิด Previous ใน Rancher
2 อ่านหา error แรกสุด — มักเป็นหนึ่งใน 3 อย่างนี้
error ที่เจอ สาเหตุ จำแค่คำนี้
connection refused / timeout ต่อ DB หรือ service อื่นไม่ได้ connection
missing env / undefined config ConfigMap หรือ Secret หาย/ผิด config
permission denied สิทธิ์ไฟล์หรือ volume ไม่ถูก permission
⚠️ Restart ซ้ำๆ ไม่ช่วย ถ้าสาเหตุยังอยู่ — เก็บ log แล้วส่งต่อจะเร็วกว่า
เคส 2
เคส 2 — ImagePullBackOff
แปลว่า: ดึง image ไม่ได้ pod เลยยังไม่เริ่มรัน (ยังไม่มี log ให้ดู)
1 ดู Events → บรรทัด Failed to pull image จะบอกสาเหตุตรงๆ
2 เช็คว่า image tag ที่ระบุมีอยู่จริงใน registry ไหม
3 ถ้าเป็น unauthorized → imagePullSecret หมดอายุ/ไม่ถูกต้อง
🗄️ registry
✕
📦 ยังไม่เริ่มรัน · ไม่มี log
✅ ทำเองได้: ยืนยันว่า tag ผิดหรือ registry มีปัญหา
➡️ ต้อง escalate: การแก้ secret หรือแก้ tag บน production
เคส 3
เคส 3 — Pod ค้างที่ Pending
แปลว่า: K8s หา node ให้ pod ไปรันไม่ได้
ใน Events เขียนว่า → สาเหตุ
Insufficient cpu / memory ทุก node เต็ม — ต้องขยาย cluster หรือลดของที่ไม่จำเป็น
node(s) had taint... ตั้งค่า scheduling ไว้ ทำให้ลงบาง node ไม่ได้
FailedMount / waiting for volume storage มีปัญหา
no nodes available node ตายหมดหรือ NotReady
kubectl get nodes # node ไหน NotReady บ้าง
kubectl describe node <node> # ดูว่าเหลือทรัพยากรเท่าไหร่
🚨 ถ้าหลาย pod ขึ้น Pending พร้อมกัน = ปัญหาระดับ cluster → escalate ทันที ไม่ต้องไล่ทีละตัว
เคส 4 · ⭐ อธิบายลูกค้ายากที่สุด
เคส 4 — "ระบบใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง"
อาการแบบสุ่ม มักแปลว่า pod บางตัวเสีย แต่บางตัวยังดี
🙋 ลูกค้า
Serviceกระจาย traffic ไปทุก pod
ลูกค้ายิง 6 ครั้ง
✓ ✓ ✕
✓ ✓ ✕
error ≈ 1 ใน 3 ครั้ง
💡 Service กระจาย traffic ไปทุก pod — ถ้ามี 1 ใน 3 ตัวเสีย ลูกค้าจะเจอ error ประมาณ 1 ใน 3 ครั้ง นี่คือที่มาของอาการ "เป็นๆ หายๆ"
เคส 4 · "ใช้ได้บ้างไม่ได้บ้าง"
เช็ค 4 ข้อ แล้วอธิบายเป็นภาษาคน
1 get pods — มีตัวไหน READY ไม่ครบ เช่น 0/1 ไหม
2 ดูคอลัมน์ RESTARTS — ตัวไหนเลขสูงผิดปกติ
3 ถ้า restart เยอะ + memory สูง → สงสัย OOMKilled
4 kubectl top pods -n <ns> ดูการใช้ CPU/RAM จริง
อธิบายลูกค้าเป็นภาษาคน
“ระบบมีหลายเครื่องช่วยกันรับงาน ตอนนี้มีเครื่องหนึ่งมีปัญหา”
นี่คือเหตุผลที่ลูกค้าบอก "บางทีก็ได้" แล้วเราทดสอบแล้วเจอว่าปกติ
เคส 5
เคส 5 — "หลัง deploy แล้วพัง"
# ดูประวัติการ deploy
kubectl rollout history deploy/<name> -n <ns>
# ดูว่า rollout ค้างอยู่หรือเปล่า
kubectl rollout status deploy/<name> -n <ns>
# ย้อนกลับเวอร์ชันก่อนหน้า ← ต้องได้รับอนุมัติก่อนเสมอ
kubectl rollout undo deploy/<name> -n <ns>
เทียบเวลาที่ deploy กับเวลาที่ลูกค้าเริ่มแจ้ง — ตรงกันไหม
14:05 deploy tag 2.3.1
14:20 เริ่มมีอาการ
ตัวอย่างจาก ticket · "เปลี่ยนอะไรไปก่อนหน้านี้ไหม"
ใน Rancher ดูได้ที่ tab ของ workload
Recent Changes Revision History
🚨 Rollback บน production ไม่ใช่สิ่งที่เราตัดสินใจเอง — แจ้งทีมที่รับผิดชอบ พร้อมข้อมูลว่า revision ไหนที่ยังดี
⭐ แปะไว้ข้างจอ
Checklist — ไล่ปัญหาบน K8s
1 · ถูก cluster / namespace ไหม — เช็คก่อนเสมอ
2 · Pod สถานะอะไร READY เท่าไหร่ — get pods
3 · RESTARTS เยอะไหม — ถ้าเยอะแปลว่ามีปัญหาแม้จะขึ้น Running
4 · Events ว่าอะไร — describe pod (ใช้กับ pod ที่ยังไม่เริ่มรัน)
5 · Log ว่าอะไร — logs --previous (ใช้กับ pod ที่เคยรันแล้วพัง)
6 · ถ้า pod ปกติหมด → ปัญหาอยู่ที่ Service / Ingress / นอก cluster
✅ จำหลักง่ายๆ: pod ยังไม่เริ่มรัน → ดู Events · pod เคยรันแล้วพัง → ดู Logs
สิ่งที่ทำได้เอง vs ต้องส่งต่อ
👁️ ทำได้เอง
ดู pod status / logs / events
เข้า shell เพื่อดูค่า (อ่านอย่างเดียว)
ดู config ของ workload
Redeploy ตามขั้นตอนที่ได้รับมอบหมาย
Scale ตาม runbook ที่มีอยู่
✍️ ต้อง escalate
✕ แก้ ConfigMap / Secret
✕ Rollback หรือเปลี่ยน image tag
✕ ลบ pod/workload/volume
✕ เรื่องระดับ node หรือ cluster
✕ ทุกเคสที่เกี่ยวกับข้อมูลสูญหาย
⚠️ หลักคิดง่ายๆ: อ่านได้เสมอ · เขียนต้องมีคนอนุมัติ
ส่งเคสต่อยังไงให้ dev แก้ได้เร็ว
ข้อมูลที่ต้องมีครบ
Cluster + Namespace + ชื่อ workload
ชื่อ pod และสถานะ (พร้อม READY / RESTARTS)
Log ~200 บรรทัด พร้อม timestamp
Events จาก describe
เวลาที่เริ่มมีอาการ + จำนวนลูกค้าที่กระทบ
มีการ deploy หรือเปลี่ยนอะไรก่อนหน้าไหม
ตัวอย่างการเขียน
Cluster: prod-th · NS: payment
Workload: payment-worker (0/2)
Pod: payment-worker-6f8d…-k2p9
Status: CrashLoopBackOff · RESTARTS 47
เริ่มมีอาการ: 04/08 14:20
ก่อนหน้า: deploy tag 2.3.1 เวลา 14:05
Log (previous): ECONNREFUSED redis:6379
ลองแล้ว: redeploy 1 ครั้ง อาการเดิม
✍️ แบบฝึก: จับคู่เขียน ticket จากเคสใน Lab ภายใน 5 นาที แล้วสุ่มอ่าน 1–2 อัน
ข้อควรระวังบน Production
✕ อย่ากดอะไรก่อนอ่านชื่อ cluster บนหัวจอ
✕ อย่าแก้ไฟล์หรือ config ข้างใน pod — หายทันทีที่ pod เกิดใหม่
✕ อย่า screenshot หน้า Secret หรือแปะค่าลง ticket
✕ อย่าลบ pod เพื่อ "ลองดู" — ใช้ Redeploy ตาม runbook แทน
✕ อย่า restart ก่อนเก็บ log — หลักฐานจะหายไปพร้อมกัน
💡 ไม่แน่ใจ = ถาม · การถามช้าไป 5 นาที ดีกว่ากดผิดแล้วระบบลูกค้าล่ม
สรุป 2 วัน
🐳 Day 1 — Docker
container คืออะไร ต่างจาก VM ยังไง
ps -a · logs · exec · stats
อ่าน exit code เป็น
Compose: image / ports / env / volumes
🏢 Day 2 — K8s & Rancher
Pod / Deployment / Service / Namespace
อ่าน pod status และ RESTARTS เป็น
Rancher: logs, events, exec, redeploy
kubectl: get / describe / logs --previous
🎯 สิ่งที่อยากให้ติดตัวไปที่สุด: pod ไม่ขึ้น → ดู Events · pod พังหลังรัน → ดู Logs · ไม่แน่ใจ → เก็บข้อมูลให้ครบแล้วส่งต่อ
Q&A
มีคำถามไหม?
เอาเคสจริงที่เคยเจอมาลองไล่ด้วยกันได้เลย
?